Ana Sayfa Sağlık Sporcuların beslenmesi nasıl olmalı?

Sporcuların beslenmesi nasıl olmalı?

Sporcuların başarılarında beslenmeleri hayati bir öneme sahip. Sporcu beslenmesinin nasıl olması gerektiğinden protein tozunun zararlarına, beslenme bozukluklarından sıvı tüketiminin miktarına kadar birçok konuda yüzlerce doğru bilinen yanlış var… Biz de bir uzmanın kapısını çalarak tüm merak edilenlerin yanıtını aldık…

Uzman Diyetisyen İdil İmamoğlu’nun açıklamaları:

Farklı spor dallarına farklı beslenme

“Sporcunun çok dinamik bir beslenme düzeni vardır. Farklı spor dallarına göre farklı beslenme yaklaşımları olmalı. Sporun amacına uygun, sporcunun gereksinimlerini karşılar nitelikte bir beslenme modelini oluşturmak çok önemli. Sporcunun maç öncesi veya sonrasında beslenmeleri farklılık gösterir. ‘Sporcu, şöyle beslenmelidir, şu kadar karbonhidrat almalıdır ya da bu kadar protein almalıdır’ demek çok yanlış olur. Bizler sporcuların antrenman yoğunluğunun nasıl olduğu hakkında bilgi alarak bir beslenme modeli çıkartıyoruz.”

Yetersiz beslenme performans düşüklüğüne sebep oluyor

“Beslenme, yine egzersizin niteliğine göre farklılık arz ediyor. Genel itibariyle söyleyecek olursak diyette karbonhidrat içeriğinin daha yoğun olması lazım. Spor ile beraber doku harabiyeti yaşıyoruz. O yüzden proteinler, olmazsa olmazımız. Yağ dediğimiz zaman ise elbette yağların kaliteli olmasını istiyoruz. Kavrulmamış yağlı tohumlar kullanılabilir. Ama diyetinde mutlaka yüzde 25-30 oranında yağın olması gerekiyor ki dengeli bir oran sağlanabilsin. Birey spor yapsın veya yapmasın sadece fizik kondisyonunu korumak için sürdürdüğü ortalama bir egzersiz bile olsa öğünlerinde besin gruplarının hepsini bulundursunlar istiyoruz. Bireyler, öğün düzenini yeterince sağlarsa bir de ilave sıvı gereksinimini yeterince karşılarsa beslenme konusunda sorun yaşamayacaklardır. Sporcuda yetersiz bir beslenme söz konusuysa ya da kendi öz kaynaklarını ve enerji depolarını yeterli bir şekilde dolduramamışsa bu durum performans düşüklüğüne sebep olacaktır. ‘Performansı artıracağım’ diye çok yoğun beslenme yağlanmayı da beraberinde getirebilir. Buda kişinin aynı şekilde performansını olumsuz yönde etkileyebilir. Bireylerin, “Ben nasıl beslenmeliyim?” sorusunu kendilerine sormadıkları için beslenme bozuklukları yaşadıklarını düşünüyorum. Aslında sporcu kendi başına bir şeyler yapmaya kalktığında ister istemez hatalar oluşabiliyor. Bu nedenle mutlaka beslenme düzenine öncelikle dikkat edilecek. Antrenman günlerinde, antrenman yapmadığı günlerde ve dinlenme günlerinde daha farklı bir öğün düzeni olmalıdır.”

1 litre suyu bir anda içmek doğru değil

“Gün içerisinde 1,5- 2 litrelik bir sıvı tüketimi mutlaka olmalıdır.  Sporcularda bu oran artacaktır. Çünkü terleme ile sıvı kaybı daha yoğun olacaktır. Dolayısıyla gereksinim de illaki artacaktır. Özellikle egzersizin yapıldığı sürecin içinde sıvı ihtiyacını karşılamak önemli. Yoksa hiç su içmeyip sonrasında 1 litre suyu birden içmek de doğru bir davranış değil.”

Gündelik bir aktivitede sporcu içeceğini önermiyoruz

“Çok yoğun kondisyonlu bir spor yapmıyorlarsa eğer sporcu içeceğini içmelerini önermiyoruz. Sporcu içeceklerinin içerisinde basit şeker var.  Basit şekerin amacı, sporcunun performans esnasında performans için gerekli olan enerji öz kaynağını hızlıca yerine koyabilmektir. Normalde biz şekerli sıvı alımını çok tavsiye etmiyoruz. Olabildiğince karbonhidrat kaynaklarını doğal kaynaklarda alalım, basit şekerden oluşan bir kaynaktan almayalım isteriz. Burada belki sporcu içeceğine alternatif, doğal maden suyu ya da taze sıkılmış meyve suyunu önerebiliriz. Çok yoğun performans gösteren sporcularda zaman zaman sporcu içecekleri kullanabilir. Normal gündelik bir aktivitede gerekli değil.”

Fazla protein alımı ciddi sağlık sorunlarına sebep oluyor

“Protein tozu kullanımında da dikkatli olmak lazım. Proteinler aynı zamanda antijendir yani bağışıklık sistemini de uyarır. Gereğinden fazla protein böbrek fonksiyonu anlamında sıkıntı yaratır. Bu nedenle protein tozu kullanmak isteyen kişilerin mutlaka diyetlerinin değerlendirilmesi lazım. Diyetinde ne kadar protein aldığı, protein tozuna gereksinimi var mı ya da yok mu ona bakılır. Fazla protein alımı ciddi sağlık sorunlarına sebep olacaktır. Bu ürünleri ezbere kullanmamak lazım. Toplumumuz kulaktan dolma tavsiyeler alabiliyor. Profesyonel sporcu olmayıp ama kendisinde bir takım değişiklik yapmak isteyenler, arkadaş tavsiyesiyle bu tarz ürünleri kullanma yoluna gidiyor. Sıkıntı da yaşayabiliyorlar. Mutlaka uzman kişilere bir danışmak lazım.”

Sporcu çocuklar, besinsel ihtiyaçlarını yeterli almalı

“Yetişkin ile çocuk arasında beslenme modelini planladığınız zaman çocukta büyüme ve gelişme faktörünü de dahil edersiniz. Çocuk, yoğun spor döneminde büyümesi için kullanacağı enerji kaynaklarını spor için kullanmış olacak. Büyüme ve gelişmeyi olumsuz etkilememek ve durdurmamak adına birçok anne baba, ‘Çocuğum daha sağlıklı olsun’ diye spora yönlendiriyor. Spor yapan çocukların besinsel ihtiyaçlarını daha yeterli alması gerekir. Nasıl ki ebeveynler çocuklarını 1 yaş döneminde 1-2 ay doktora kontrole götürüyor, 6 ayda veya yılda bir de çocuklarının büyüme ve gelişme takibini yaptırmaları gerekir. Büyüme ve gelişme takibinde gerileme olan çocuğun zaten beslenmesiyle ilgili de sorun olabilir. O yüzden beslenmesini yeniden gözden geçirmek gerekiyor. Çocuk spor yapsa bile o büyüme gelişme takibini ihmal etmemek gerekir. “

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz