Yükseköğretim Genel Kurulu üyeleri, geçtiğimiz günlerde salgın sürecindeki yükseköğretime ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundukları bir toplantıda bir araya gelerek “yenilikçi ve yapısal” kararlar aldığını duyurmuştu. Gazete Rüzgârlı, YÖK Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç’ın Twitter hesabından yaptığı açıklamalardan hareketle alınan kararları değerlendirmiş ve yeni düzenlemelerin olası sonuçlarına dikkat çekmişti.
Yazımızda yabancı öğrencilere sunulan imkanların artırılabileceğine, uzaktan eğitim ve açıköğretim imkanlarının teşvik edilebileceğine değinmiş; bunun sonucunda üniversitelerde nitelik kaybının yaşanabileceğinin altını çizmiştik.
Bugün YÖK Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç, Twitter hesabından “kaliteden taviz vermeden” yaptıklarını söylediği düzenlemeleri duyurdu. Buna göre yabancı öğrenciler için ön kayıt imkanları sunuldu, yurtışındaki Türk öğrenciler için yatay geçiş olanakları artırılarak yüzde 50 kontenjan kısıtlaması kaldırıldı, uzaktan eğitim seçeneği sağlanacağı duyruldu, şartları sağlayan ve dileyen öğrencilerin açıköğretim programlarına geçiş yapabilmelerinin yolu açıldı.
Alınan “yenilikçi ve yapısal” kararların şimdilik sadece uluslararası öğrencilerle ilgili kısmı paylaşıldı. YÖK Başkanı Saraç, ilerleyen günlerde üniversitelerde “uzaktan öğretim”e ilişkin alınan yeni kararları da kamuoyuna duyuracaklarını belirtti.
Yalnızca bir döneme mahsus
YÖK’ten konuyla ilgili bir açıklama yapıldı. Açıklamada yurtdışında okuyan öğrencilerin salgın sonrasında öğrenimlerini Türkiye’de sürdürmek istediklerini bildirmeleri üzerine, bu öğrencilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaları nedeniyle küresel salgın dönemindeki sağlık endişelerini dikkate alarak yeni düzenlemeler yaptıklarını belirtti.
Bu kapsamda yapılan ve “öğrenci merkezli” olduğu ifade edilen düzenlemlerin, Covid-19 salgını dolayısıyla sadece 2020-2021 Eğitim ve Öğretim yılı güz dönemi yatay geçiş işlemlerine mahsus olacağı ifade edildi.
Düzenlemeler şu şekilde:
Yabancı öğrencilerin sayısı artırılacak
YÖK’ün son yıllarda başlatmış olduğu “Hedef Odaklı Uluslarasılaşma Projesi” kapsamında beş yıl önce 48 bin olan yabancı/uluslararası öğrenci sayısı olağanüstü bir artış ile 180 bine ulaşmıştı. Uluslararası öğrencileri bir pazar ve propaganda aracı olarak gören YÖK, bu durumun salgından olumsuz etkilenmesinden endişeleniyordu. Bu nedenle, salgın dolayısıyla ülkelerinde lise mezuniyet sınavlarının sonbahara ertelenmesi, geç mezuniyet ile salgın nedeniyle alınan tedbirler dolayısıyla Türkiye’de eğitim görmek isteyen fakat zorluklarla karşılaşan uluslararası öğrenci adaylarına şu imkanlar tanındı:
– Ön kayıt yaptırabilecek, ayrıca başvuru ve kayıt süreci 15 Aralık 2020 tarihine kadar uzatılarak geç kayıt yapılabilecek.
– Eğitim ve öğretime başladıktan sonra kayıt yaptıranlara hızlandırılmış telafi eğitimi verilebilecek.
– Geç kayıt yaptıran öğrenciler güz döneminde kayıt dondurarak eğitime bahar döneminde başlayabilecek.
– Eğitim ve öğretim dönemi başladığında kayıt yaptırmış, ancak Türkiye’de veya kendi ülkelerinde alınan tedbirler nedeniyle gelemeyen öğrencilere, bu tedbirler kalkıncaya kadar 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı güz döneminde dersleri dijital imkanlarla uzaktan öğretimle verilebilecek.
-Uluslararası öğrencilerin klinik alanlar dışındaki lisansüstü programlara, YÖK’ten bir günde alınabilen “Okul Tanıma Belgesi” ile kayıt yaptırabilecek.
Yükseköğretim Sanal Fuarları gerçekleştirilecek
Yükseköğretim Kurulu küresel salgın müddetince kısıtlanan hareketliliğinin olumsuz etkilerini azaltmak ve bu süreçte Türk yükseköğretiminin yurtdışında dijital ortamlarda da tanıtılabilmesini sağlamak için adımlar attı. Bu kapsamda “Yükseköğretim Sanal Fuarları”nın yapılması için hazırlıklara başlandı.
Türkiye’deki bütün yükseköğretim kurumlarının uluslararası platformlarda yabancı uyruklu öğrencilere tanıtımı amacıyla dijital ortamlarda gerçekleştirilecek olan Sanal fuarlar için üniversiteler diğer ilgili kamu kurumları ile de iş birliği içinde olacak.
Bu kapsamda üniversiteler, bünyelerindeki fakülteleri, programları ve öğrencilere sundukları bütün imkanları tanıtarak, eş zamanlı olarak yabancı uyruklu öğrencilerin kendi yetkilileri ile doğrudan iletişim halinde olmalarını sağlayacak.
Yurdışındaki Türk öğrencilere yatay geçiş ve açıköğretim önerisi
YÖK yurtdışındaki Türk öğrencilere ilişkin de bazı kararlar alırken bunu “yurtdışına giden ve üstün nitelikli üniversitelerde okuyan başarılı öğrencilerin tekrar Türkiye’deki üniversitelerimize kazandırılmasının yolunu açmak” şeklinde duyurdu.
Buna göre, yükseköğretime girişte başarı sıralaması şartı bulunan “Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Öğretmenlik, Mühendislik ve Mimarlık” programları dışındaki yükseköğretim programlarının yurt dışı yatay geçiş kontenjanlarındaki %50 kısıt kaldırılarak, bu programlara yurt içi yatay geçiş kontenjanı kadar yurt dışı kontenjan ayrılabilmesine imkan tanındı.
– İlk binde yer alan üniversitelerde eğitim görenlere ilişkin düzenlemeler
Üniversite sıralamalarında ilk binde olan üniversitelerde okuyan öğrencilere ayrıca yeni bir imkan daha tanındı. Başarı sıralaması şartı bulunan “Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Öğretmenlik, Mühendislik ve Mimarlık” programları için olan yurt dışı yatay geçiş kontenjan kısıtlaması, Yükseköğretim Kurulunca belirlenmiş olan sıralama kuruluşları tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarının herhangi birinde ilk 1000’de yer alan üniversitelerin programlarındaki öğrenciler için, geçerli olmayacak. Dolayısıyla ilk 1000’de yer alan üniversitelerde okuyan Türk öğrenciler, Türkiye’de eğitim ve öğretim görebilecek.
– Türkiye’deki açık öğretim programlarından herhangi birine yatay geçiş hakkı
Yine önümüzdeki yıla mahsus olmak kaydıyla, ÖSYS/YKS Puanına veya muadil belgelere sahip olmak koşulunu sağlamaları halinde dileyen öğrenciler, Türkiye’deki açık öğretim programlarından herhangi birine yatay geçiş başvurusu yapabilecek. Bu durumda ilgili üniversiteler bu öğrencilerin programa intibaklarını gerçekleştirecek.
– Yatay geçişler her sınıfa yapılabilecek
Küresel Salgın dolayısıyla ve 2020-2021 eğitim öğretim yılı güz dönemi ile sınırlı olmak üzere öğrenciler, birinci sınıf ve son sınıf da dâhil bütün sınıflara yatay geçiş başvurusu yapılabilecektir. Bu şekilde yurt dışında okuyan tüm öğrenciler, okudukları sınıf ne olursa olsun belli şartları yerine getirdikleri takdirde Türk yükseköğretim sistemine dahil olabilecekler.
Ortak program kapsamındaki öğrenciler
Covid-19 salgını nedeniyle Yükseköğretim kurumlarının yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarıyla ortak yürütmekte olduğu önlisans ve lisans programlarında kayıtlı olan öğrencilerden, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında yurt dışındaki üniversitede eğitim alması gerekenler için de bazı kararlar alındı.
Salgın nedeniyle Türkiye’deki üniversitelerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarıyla açmış oldukları ortak programlarda okuyan öğrencilerden yurtdışına gitmek istemeyen öğrenciler için, kurumlar aşağıdaki seçeneklerden birisini değerlendirerek karara bağlayabilecek;
– Yurt dışındaki yükseköğretim kurumundan dijital imkanlarla ve uzaktan öğretim ile ders alabilmesi,
– İki yükseköğretim kurumunun da uygun görmesi halinde öğrencilerin Türkiye’de kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunda eğitim alabilmesi,
– Türkiye’deki yükseköğretim kurumundan aldıkları derslerin yurtdışındaki üniversite tarafından sayılabilmesi,
– Yurt dışında eğitim almaları gereken dönemlerin değiştirilebilmesi,
– Öğrencilerin talebi halinde ortak programdan çıkarak kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumundaki eşdeğer programa geçebilmesi.
