Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından “Otizm Spektrum Bozukluğu” başlıklı kitapçık hazırlandı.
Kitapçıkta; çocuklarda yaygın biçimde görülen OSB, “Beslenme sorunları yeni yiyeceklerin tüketimine karşı aşırı direnç gösterme, sınırlı türde yiyecek tüketimi, yemek yerken kusacak gibi yapma, tıbbî bir nedene bağlı olmaksızın yemekleri ağzından çıkarma ve duyusal uyaranlara aşırı duyarlılıktan dolayı belirli yiyecekleri ve özellikle büyük boyuttaki yiyecekleri yapısına bağlı olarak reddetme” olarak tanımlandı.
Kitapçıkta, beslenme sorunlarında dikkat edilmesi gereken noktalar ve alınabilecek önlemler şöyle sıralandı:
Aileler soru soracak: Ailelerin çocuklarının beslenme sorunu olup olmadığına karar vermesi gerekiyor. Ailelerin, ‘ne zaman endişelenmeliyim’, ‘beslenmeyi etkileyebilecek tıbbi durumlar var mı’, ‘beslenmeyi etkileyebilecek davranışsal veya gelişimsel durum var mı’ sorularını kendilerine sormaları bekleniyor.
Tecrübe eksikliği yanlış bilgiyi getiriyor: Ailelerin tecrübe eksikliğinden dolayı çocukların beslenmeleri ile ilgili yanlış bilgi ve kaygıları gelişebiliyor. Çocuğun kilo kaybı, az yemek yemesi, yemek zamanı geldiğinde problemli davranışlar gözlenmesi durumunda ailelerin; hekim, psikolog, diyetisyen ve özel eğitim öğretmenleri ile görüşmesi önemli.
Aileler araştırma yapacak: Aileler, çocuğun beslenme sorunlarının altında tıbbi yaklaşımla müdahale gerektirebilecek nedenlerin olup olmadığı konusunda araştırma yapması gerekiyor. OSB olan çocukların beslenme sorunlarının altında davranışsal konular da yatıyor.
Aile ve uzman iş birliği: Tıbbi sorunlar ve davranış problemleri karşısında aile hekimlerinin öneri sunması ve yönlendirmelerde bulunması bekleniyor. Bu konuda aileler ve uzmanların iş birliği yapması önem taşıyor.
Sorun çözümünde ev ortamının önemi: Ev ortamında beslenme sorunlarını çözebilmek için rutin oluşturma, öğünler arası yemek zamanını sınırlama, olumlu davranış pekiştirme, olumsuz davranışları görmezden gelme, problemli davranışların önlenmesinde fırsat sağlıyor.
Doğru teşhis, doğru tedavi: Beslenme sorunlarının tedavi edilebilmesi için olası tıbbî nedenlerin ve kişisel özeliklerin tanımlanması gerekiyor. OSB olan çocukların gelişim alanlarının bütüncül bir şekilde ele alınarak disiplinler arası bir yaklaşımla desteklenmesi önem taşıyor.
OSB nedir?
Otizm spektrum bozukluğu, doğuştan gelen ya da yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık bir sinirsel-gelişimsel farklılık. Otizmin, beynin yapısını ya da işleyişini etkileyen bazı sinir sistemi sorunlarından kaynaklandığı düşünülüyor. Otizm spektrum bozukluğunda genetik temelli olduğuna ilişkin bulgular bulunuyor ancak hangi gen ya da genlerin sorumlu olduğu henüz bilinmiyor.
