- Türkiye’de herkesin endişeyle takip ettiği Covid-19 haberlerinin kamusal sorumlulukla verilmesi, başta sağlık çalışanları olmak üzere sorumluların görevlerini yerine getirmelerini engellememeye dikkat edilmesi ve halkta paniğe neden olacak bilgiler konusunda hassas olunması gerekiyor.
- Öte yandan, özellikle sosyal medya ve haberleşme uygulamalarında karşılaşılan teyit edilmemiş ve yanlış bilgilerin çokluğu, yukarıda sıraladığımız sakıncaların gerçekleşmesine neden oluyor.
- Gazete Rüzgârlı olarak, her ne kadar güvenilir de olsa kaynaklarımızdan muhabirlerimize bu yolla gelen bir bilgiyi ulaşılabilir verilerle teyit etmeye çalıştık. Bize ulaşan her bilgiyi haberleştirmiyor olsak da söz konusu bilginin hem güvenilir kaynaklardan elde edilmiş olması hem de kamuoyuna doğru bilgiyi ulaştırmak için gazetecilerin yapması gereken kontrol işlemlerine örnek olması nedeniyle, listedeki isimleri yayımlamadan haberimizi bir “teyit haberi” olarak paylaşıyoruz.
Sağlık Bakanlığı Covid-19 salgınına ilişkin verileri gün gün açıklarken, salgının yoğunlaştığı bölgeler ve ölen yurttaşların yaşadığı şehirlere ilişkin bilgi karmaşası devam ediyor.
Son olarak akşam saatlerinde WhatsApp gruplarında güvenilir kaynaklarca da paylaşılan bir listenin son 4 günde Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin isimleri olduğu iddia ediliyor.
Liste, 24-27 Mart günlerini kapsıyor. Listede, sosyal medyada yakınları tarafından koronavirüs nedeniyle öldüğü belirtilen isimler de yer alıyor. Bu 4 gün içinde Sağlık Bakanı’nın açıklamalarına göre toplam 55 kişi hayatını kaybetti. Dolaşan listede toplam 44 kişinin ismi bulunuyor.
- 24.03.2020 Bakanlık tarafından 7 kişinin öldüğü açıklandı, listede 10 isim var, 6’sının defin kaydı var;
- 25.03.2020 Bakanlık tarafından 15 kişinin öldüğü açıklandı, listede 7 isim var, 6’sının defin kaydı var;
- 26.03.2020 Bakanlık tarafından 16 kişinin öldüğü açıklandı, listede 11 isim var,
- 27.03.2020 Bakanlık tarafından 17 kişinin öldüğü açıklandı, listede 16 isim var, 15’inin defin kaydı var.
“Doğal” ya da “kayıtlı değil”
İnternet ortamında dolaşan listedeki çoğu ismin ölüm tarihleri Mezarlıklar Müdürlüğü’nün internet sitesinde de doğru şekilde görünüyor. Bazı isimlerin ölüm tarihlerinde ise 1 ila 3 gün arasında kaymalar bulunuyor. Aytaç Yalman’ın kayıtlarında da görülen bu kaymanın ölüm tarihi ile defin tarihi arasındaki fark olduğu tahmin ediliyor
Defin yeri çoğunlukla Kilyos
Mezarlıklar Müdürlüğü kayıtlarında bu listedeki isimlerin “Ölüm Sebebi” satırlarının çoğu “Kayıtlı değil” şeklinde doldurulmuşken az sayıda kişide ise “Doğal Ölüm” olarak girilmiş. Listedeki 44 kişiden 33’ünün Kilyos’ta defnedildiği Mezarlılar Müdürlüğü kayıtlarıyla uyumluyken, Kilyos’ta gömülü olduğu belirtilen bir kişinin Eyüpsultan’a defnedildiği, Trabzon ve Tunceli’ye defnedilen 2 kişinin ise defin yerinin kayıtlı olmadığı görüldü. Toplam 44 kişinin defin yeri bilgilerinin de çok büyük bir çoğunluğu Mezarlıklar Müdürlüğü verileriyle örtüşüyor.
Bilim Kurulu ve Diyanet’in karar ve tavsiyeleri doğrultusunda, İstanbul’da Kilyos ve Beykoz’da defin yerleri belirlenmiş, Koronavirüs nedeniyle hayatını kaybedenler buralara gömülmeye başlanmıştı.
İsimleri bilinenlerin ölüm nedenleri yok
15 Mart’ta hayatını kaybeden eski Kara Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Aytaç Yalman’ın ölüm nedeni de hala Mezarlıklar Müdürlüğü sisteminde bulunmuyor. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın 20 Mart’ta TBMM’de Yalman’ın koronavirüs nedeniyle öldüğünü belirtmesine karşın sistemde “Ölüm Sebebi (Kayıtlı Değil)” bilgisi bulunuyor.
,
En yaşlı 88, en genç 27, ortalama 65 yaş
Listedeki en yaşlı kişi 88, en genç kişi ise 27 yaşında. Listede ismi bulunan 44 kişiden verilerine ulaşılabilen 38’inin ortalama yaşı ise 65. Türkiye’de Covid-19 nedeniyle ölenlerine ilişkin açıklanan ortalama yaş bilgisi bulunmamakla birlikte hastalığın şimdiye kadar daha çok 60 yaş üstü nüfusta ölümcül olduğu biliniyor. Örneğin İtalya’da yeni tip koronavirüsten ölenlerin yüzde 95,1’ini 60 yaş ve üzerindeki yaş grupları oluşturuyor. Fransa’da da salgında hayatını kaybedenlerin yüzde 79’u 75 yaş ve üzeri kişilerden oluşuyor. İran’da da şimdiye kadar kayıtlara geçen ölümlerin ortalama yaşı 67.
Listede defnedildiğini doğruladığımız isimlerin 16’sı kadın 23’ü erkek. Türkiye’de Covid-19 nedeniyle ölenlerin cinsiyet dağılımı da bilinmemekle birlikte, Dünya’daki veriler ölenlerin yarıdan fazlasını erkeklerin oluşturduğunu söylüyor.
İstanbul’da Acıbadem International Hastanesi’nde çalışan 33 yaşındaki Dilek Tahtalı, 10 Mart 2020 tarihinde yakalandığı koronavirüsten dolayı tedavi gördüğü Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi’nde 25 Mart’ta yaşamını yitirmişti. CHP 24. Dönem Amasya Milletvekili Ramis Topal’ın yeğeni olan ve 12 gün karantinada kalan Tahtalı’nın ölüm nedenin de Mezarlıklar Müdürlüğü sisteminde “Doğal Ölüm” olarak kaydedilmesi dikkat çekti. Tahtalı’nın ismi söz konusu listede ise görünmüyor.
